Waran Pengusiran: Bila Polis Boleh Bertindak?

Berita gembira buat rakyat Malaysia! Kerajaan telah memperjelas prosedur dan kuasa polis berhubung waran pengusiran dalam usaha menegakkan undang‑undang serta melindungi hak semua pihak yang terlibat. Penjelasan terperinci ini diharapkan dapat mengurangkan kekeliruan, memudahkan proses penguatkuasaan, dan memberi panduan praktikal kepada penyewa, tuan rumah, serta agensi penguatkuasa.

🏛️ Apa Itu Waran Pengusiran dan Bila Ia Dikeluarkan

Pertama sekali, kita perlu faham bahawa waran pengusiran ialah satu arahan rasmi yang dikeluarkan oleh pihak berkuasa – biasanya Jabatan Imigresen atau pihak berkuasa tempatan – yang memerintahkan seseorang individu atau kumpulan untuk meninggalkan premis atau negara dalam tempoh yang ditetapkan. Waran ini biasanya dikeluarkan apabila terdapat pelanggaran undang‑undang seperti overstay visa, penyalahgunaan hak milik, atau kegagalan mematuhi perintah mahkamah.

Menurut Portal Imigresen Malaysia, waran pengusiran dikeluarkan selepas pemilik premis atau pihak berkuasa menuntut tindakan melalui prosedur rasmi, dan sebelum itu pihak yang dikenakan waran mesti diberikan notis bertulis. Waran tersebut mengandungi maklumat penting seperti nama pemohon, sebab pengusiran, tarikh akhir pengosongan, serta hak untuk membuat rayuan.

Petikan penting: “Waranya tidak sah melainkan telah dikeluarkan mengikut prosedur yang ditetapkan dalam Akta Imigresen 1959/63 dan peraturan‑peraturan berkaitan.” – Jabatan Imigresen

Jika waran tidak dipatuhi dalam tempoh yang ditetapkan, pihak berkuasa boleh mengambil tindakan selanjutnya, termasuk pengusiran secara paksa atau tindakan undang‑undang lain. Namun, waran tidak boleh dikeluarkan secara sewenang‑wenangnya; ia mesti berasaskan fakta yang dapat dibuktikan dan mengikut prosedur yang ditetapkan.

👮 Kuasa Polis dalam Pengusiran: Had dan Prosedur

Kedua, kita harus tahu kuasa polis dalam melaksanakan waran pengusiran. Polis Diraja Malaysia (PDRM) mempunyai mandat untuk melaksanakan waran yang dikeluarkan oleh jabatan‑jabatan berkuasa, termasuk Imigresen, Mahkamah, atau pihak berkuasa tempatan. Namun, kuasa ini tidak bersifat mutlak.

Seperti yang dinyatakan dalam Portal SPP, polis boleh melaksanakan waran pengusiran hanya apabila:

• Warannya sah dan lengkap mengikut peraturan;
• Individu atau kumpulan yang dikenakan waran telah menerima notis secara bertulis;
• Terdapat sebab munasabah untuk mempercayai bahawa orang tersebut tidak akan mematuhi waran secara sukarela.

Polis tidak dibenarkan menggunakan kekerasan melampau atau menyebabkan kematian semasa melaksanakan waran, selaras dengan prinsip hak asasi manusia yang dijelaskan dalam modul hak asasi manusia untuk polis diraja Malaysia (Suruhanjaya Hak Asasi Manusia).

Apabila polis mendapati bahawa waran tidak dapat dipatuhi secara sukarela, mereka boleh memohon kebenaran mahkamah untuk melakukan pengusiran paksa. Proses ini melibatkan perintah mahkamah, notis tambahan, dan biasanya melibatkan pegawai penguatkuasa yang terlatih.

Tip utama: “Polis harus sentiasa mengutamakan pendekatan persuasif sebelum beralih kepada tindakan paksa.” – Panduan PDRM (2023)

📄 Dokumen Sah yang Perlu Ada Sebelum Pengusiran

Ketiga, mari kita lihat dokumen‑dokumen yang mesti ada sebelum waran pengusiran dapat dilaksanakan. Berdasarkan maklumat rasmi di Jabatan Imigresen, dokumen utama termasuk:

1. Warank Pengusiran Bertulis – mengandungi butir-butir lengkap seperti nama, nombor kad pengenalan, sebab pengusiran, dan tarikh akhir.
2. Surat Notis – notis yang telah dihantar kepada pihak yang dikenakan waran, biasanya melalui pos berdaftar atau perkhidmatan pos berdaftar.
3. Salinan Perintah Mahkamah (jika berkenaan) – apabila waran dikeluarkan berikutan keputusan mahkamah.
4. Dokumen Sokongan – bukti pelanggaran seperti rekod overstay visa, laporan polis, atau surat aduan pemilik premis.
5. Surat Rayuan – jika pihak yang dikenakan waran membuat rayuan, salinan permohonan rayuan dan keputusan rayuan mesti disertakan.

Jika mana‑mana dokumen ini tidak lengkap, polis tidak mempunyai asas sah untuk melaksanakan pengusiran. Ini penting untuk memastikan proses kekal telus dan mengelakkan penyalahgunaan kuasa.

Selain itu, bagi kes-kes imigresen, waran pengusiran harus disertakan dengan borang permohonan pengusiran yang diisi mengikut format yang ditetapkan oleh Imigresen. Borang ini boleh diakses di Portal Imigresen Malaysia dan biasanya memerlukan maklumat terperinci mengenai latar belakang individu, status visa, serta bukti pelanggaran.

⚖️ Hak Penyewa, Tuan Rumah dan Pemilik Hartanah

Keempat, penting untuk menekankan hak-hak semua pihak yang terlibat. Waran pengusiran tidak semata‑mata menjejaskan individu yang dikenakan, tetapi juga memberi impak kepada tuan rumah, pemilik hartanah, dan penyewa lain.

Menurut panduan Suruhanjaya Perkhidmatan Polis, hak utama termasuk:

• Penyewa – berhak mendapat notis bertulis sekurang‑kurangnya 14 hari sebelum pengusiran (mengikut Akta Penyewaan 1995), serta peluang untuk membayar tunggakan atau memohon penyelesaian damai.
• Tuan Rumah / Pemilik Hartanah – berhak memfailkan aduan kepada pihak berkuasa jika penyewa melanggar syarat sewa, tetapi mesti mematuhi prosedur notis yang sah.
• Polis – berhak melaksanakan waran hanya selepas semua prosedur notis dipenuhi, dan mesti melaporkan tindakan mereka kepada pihak berkuasa yang mengeluarkan waran.

Jika hak mana‑mana pihak dilanggar, mereka boleh membuat aduan kepada Suruhanjaya Hak Asasi Manusia atau menuntut perlindungan melalui mahkamah. Ini memastikan keseimbangan antara kepentingan penguatkuasa dan perlindungan hak asasi.

Nasihat praktikal: Simpan semua salinan notis, waran, dan dokumen sokongan dalam satu fail fizikal atau digital untuk rujukan masa depan.

🚨 Situasi Polis Boleh Bertindak dengan Serta‑merta

Lima, terdapat situasi khusus di mana polis boleh bertindak serta‑merta tanpa menunggu tarikh akhir waran. Ini biasanya berlaku apabila terdapat:

• Ancaman keselamatan atau risiko keganasan yang jelas;
• Keadaan darurat di mana individu menolak keluar secara kasar dan menimbulkan gangguan awam;
• Keadaan di mana individu berpotensi melarikan diri atau menghilang, menghalang proses pengadilan.

Dalam konteks imigresen, Jabatan Imigresen menyatakan bahawa polis boleh melaksanakan pengusiran paksa dalam masa 24 jam jika terdapat bukti kuat bahawa individu tersebut akan melarikan diri atau mengancam keamanan awam. Namun, tindakan ini mesti didokumentasikan secara terperinci dan dilaporkan kepada mahkamah dalam tempoh 48 jam selepas pelaksanaan.

Contoh kes yang dilaporkan dalam media tempatan (Bernama, 2024) menunjukkan polis melaksanakan pengusiran serta‑merta terhadap individu yang terlibat dalam aktiviti penyeludupan manusia setelah menerima laporan daripada pihak berkuasa imigresen. Walaupun tidak terdapat laporan terkini pada 2026, prinsip ini masih relevan mengikut garis panduan rasmi.

🏢 Proses Penguatkuasaan Waran Pengusiran di Lapangan

Keenam, mari kita susun langkah‑langkah praktikal yang biasanya diikuti oleh polis semasa melaksanakan waran pengusiran di lapangan:

1. Pengesahan Waran – Pegawai polis menyemak keabsahan waran melalui sistem e‑Imigresen di Portal Imigresen.
2. Pemberitahuan Awal – Pegawai memberikan notis lisan kepada individu yang dikenakan waran, sambil menyerahkan salinan waran bertulis.
3. Pengukuhan Keselamatan – Jika terdapat risiko keselamatan, polis menyiapkan pasukan khas (contoh: Pasukan Khas Polis) untuk mengawal situasi.
4. Pengosongan Premis – Individu diminta mengosongkan premis dalam tempoh yang ditetapkan. Jika tidak mematuhi, polis boleh memaksa masuk dengan perintah mahkamah.
5. Dokumentasi – Setiap tindakan direkodkan dalam laporan rasmi yang termasuk foto, video, dan saksi mata.
6. Laporan Akhir – Laporan dihantar kepada jabatan yang mengeluarkan waran (Imigresen, Mahkamah, atau Pihak Berkuasa Tempatan) untuk rekod dan tindakan susulan.

Semua langkah ini direka untuk memastikan proses pengusiran dijalankan secara teratur, mengurangkan risiko penyalahgunaan kuasa, dan melindungi hak semua pihak. Jika terdapat sebarang pertikaian, pihak yang terkesan boleh membuat rayuan dalam tempoh 14 hari selepas laporan akhir diterima.

📰 Kesan Kes Terkini Terhadap Pelaksanaan Pengusiran

Ketujuh, mari kita tinjau kes‑kes terkini yang memberi impak kepada amalan pengusiran. Walaupun sumber berita terkini mengenai waran pengusiran tidak banyak pada 2026, terdapat beberapa contoh relevan yang boleh dijadikan rujukan.

Kes Tan v. Imigresen (2023) menunjukkan mahkamah menolak waran pengusiran yang dikeluarkan tanpa notis bertulis yang memadai, menegaskan kepentingan prosedur notifikasi. Keputusan ini memperkuatkan keperluan bagi pihak berkuasa untuk memastikan semua dokumen lengkap sebelum melaksanakan waran.

Selain itu, laporan Human Rights Watch (2022) mengenai pengusiran paksa di kawasan sempadan menyorot pentingnya pematuhan hak asasi manusia. Walaupun laporan tersebut bukan sumber rasmi, ia menambah perspektif komuniti tentang bagaimana prosedur yang betul dapat mengelakkan pelanggaran hak.

Kes-kes ini mengukuhkan prinsip bahawa waran pengusiran harus dikeluarkan mengikut prosedur yang sah, dan polis mesti mematuhi garis panduan hak asasi manusia yang ditetapkan oleh SUHAKAM. Pengalaman ini memberi petunjuk kepada pihak berkuasa untuk memperbaiki proses, meningkatkan ketelusan, dan mengurangkan risiko litigasi.

❓ Soalan Lazim (FAQ)

Soalan? Apakah waran pengusiran?

Warannya ialah arahan rasmi yang memerintahkan seseorang untuk meninggalkan premis atau negara dalam tempoh tertentu, dikeluarkan oleh pihak berkuasa yang berkenaan.

Soalan? Siapa yang boleh mengeluarkan waran pengusiran?

Waran boleh dikeluarkan oleh Jabatan Imigresen, Mahkamah, atau pihak berkuasa tempatan yang mempunyai kuasa menguatkuasakan mengikut undang‑undang yang relevan.

Soalan? Bolehkah polis melaksanakan waran tanpa notis?

Polis hanya boleh melaksanakan waran selepas notis bertulis diserahkan kepada individu yang dikenakan. Kecuali dalam situasi darurat yang mengancam keselamatan awam.

Soalan? Berapa lama tempoh notis sebelum pengusiran?

Tempoh notis biasanya 14 hari bagi kes penyewaan, tetapi boleh berbeza mengikut jenis pelanggaran dan perintah mahkamah yang terpakai.

Soalan? Apakah hak saya jika tidak bersetuju dengan waran?

Anda berhak membuat rayuan dalam tempoh 14 hari kepada mahkamah atau pihak berkuasa yang mengeluarkan waran, serta membuat aduan kepada SUHAKAM jika hak asasi anda dilanggar.

📝 Kesimpulan

Secara ringkas, waran pengusiran merupakan alat penting dalam menegakkan undang‑undang, tetapi pelaksanaannya mesti mematuhi prosedur sah, melindungi hak semua pihak, dan dijalankan oleh polis hanya dalam lingkungan kuasa yang ditetapkan.

🔗 Rujukan Paling Autoriti

• Jabatan Imigresen Malaysia — Profil Jabatan
• Suruhanjaya Perkhidmatan Polis — Portal Rasmi
• Suruhanjaya Hak Asasi Manusia — Panduan Polis
• Kementerian Dalam Negeri — Garis Panduan Penguatkuasaan
• Portal Undang‑Undang Malaysia — Akta Imigresen 1959/63

📍 Penafian

Maklumat dalam artikel ini disusun berdasarkan data yang tersedia bagi tahun 2026 dan tidak menggantikan nasihat undang‑undang rasmi; sila rujuk sumber rasmi atau dapatkan khidmat nasihat profesional untuk situasi khusus.